NATO’dan Avrupa’ya Çağrı: "ABD’ye Aşırı Bağımlılık Sürdürülemez"

 İsveç’in ev sahipliğinde, İttifak'a katılımından bu yana ilk kez gerçekleştirilen NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı, küresel güvenlik gündeminin merkezine oturdu. Genel Sekreter Mark Rutte, görüşmeler öncesinde Başbakan Ulf Kristersson ile yaptığı basın açıklamasında, Avrupa’nın savunma kapasitesini güçlendirmesi gerektiğinin altını çizdi.

Savunmada "Yeni Dönem": Yükü Paylaşma Zamanı

 ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığında planlanan değişiklikler, NATO’da uzun süredir tartışılan "yük paylaşımı" konusunu yeniden masaya getirdi. Rutte, ABD’nin konvansiyonel ve nükleer caydırıcılığını sürdüreceğini teyit ederken, Avrupa’nın "aşırı bağımlılığını" artık sürdürülemez olarak nitelendirdi.

 Rutte’nin açıklamalarındaki en çarpıcı nokta, bu değişimin NATO’nun savunma planlarını olumsuz etkilemeyeceği, aksine İttifak’ı daha dirençli kılacağı mesajıydı: "Avrupalılar kendi savunmalarına adım adım daha fazla özen gösterecekler. Bu, ABD’nin Asya’ya daha stratejik yönelebilmesi için de gerekli. 600 milyon nüfuslu bir Avrupa’nın savunmada sürekli bir müttefike yaslanması sağlıklı değil."

İsveç’ten NATO’ya "Toplam Savunma" Dersi

 NATO'nun yeni üyesi İsveç, toplantıda "toplam savunma" konseptiyle dikkatleri üzerine çekti. Başbakan Kristersson, sadece silahlı kuvvetlerin değil, kritik altyapıdan sivil kurtarma hizmetlerine kadar tüm toplum katmanlarının bir bütün olarak savunmaya hazırlanmasının şart olduğunu vurguladı.

 İsveç’in Soğuk Savaş sonrası en büyük savunma harcaması artışına gittiğini belirten Kristersson, 2030 hedeflerinin sadece askeri değil, teknolojik ve endüstriyel kapasiteyi de kapsadığını ifade etti. İsveç, özellikle Ukrayna’ya sağladığı yüksek teknoloji destek ve savunma sanayisindeki 380 şirketiyle NATO için kritik bir "güvenlik üssü" olduğunu bir kez daha kanıtladı.

Ankara Zirvesi'ne Doğru Geri Sayım

 Toplantı, Temmuz ayında Ankara'da yapılacak NATO Zirvesi öncesinde "stratejik bir hazırlık" niteliği taşıyor. Ukrayna’ya desteğin bir "hayır işi değil, ortak güvenliğe yatırım" olduğu konusunda mutabık kalan müttefikler, üretim kapasitelerini artırma kararlılığını yineledi. Rusya’nın bölgedeki faaliyetlerine karşı Baltık Denizi’ndeki güvenlik önlemleri de görüşmelerin kilit maddelerinden biri oldu.

Editörün Notu

 Rutte'nin "ABD’ye aşırı bağımlılık sona ermeli" çıkışı, aslında Avrupa’nın kendi ayakları üzerinde durması gereken yeni bir jeopolitik gerçekliğe uyum sürecidir. İsveç’in "toplam savunma" modeli, bu yeni dönemde tüm Avrupa ülkeleri için bir prototip olabilir mi? 600 milyonluk bir gücün kendi güvenliğini sağlamakta hâlâ dışarıya "aşırı bağımlı" kalması, sizce Avrupa’nın askeri alandaki en büyük zaafı mı? Ankara'daki zirvede bu dönüşümün daha somut adımlarını görecek miyiz, tartışmaya açık.